Compliance: internationale sancties rechtvaardigen de schorsing van betalingsverrichtingen door de bank

This post is also available in: Français (Frans) English (Engels)

Een bank had betalingsverrichtingen ten gunste van een vennootschap geschorst waarvan de naam, “Persian”, naar Iran verwees, een land onder een internationaal sanctieregime waarmee banken noodzakelijk rekening moeten houden.

Embargo’s, witwassen en terrorismefinanciering: zware sancties en verplichtingen die andere verdringen

Banken worden steeds meer geconfronteerd met het risico op zware boetes op grond van de regelgeving inzake witwaspreventie en terrorismefinanciering, nationaal of internationaal, met inbegrip van embargo’s en bevriezingen van tegoeden. Hun compliancediensten beschikken niet altijd over de middelen om elk cliëntendossier en elke verrichting te analyseren, zodat zij een verhoogde voorzichtigheid aan de dag leggen en het voorzorgsbeginsel soms met veel, wellicht te veel, ijver toepassen. Die regels van openbare orde kunnen leiden tot de schending van bepaalde verplichtingen uit Boek VII van het Wetboek van economisch recht, met name artikel VII.53, dat de betalingsdienstaanbieder van de betaler verplicht ervoor te zorgen dat het bedrag uiterlijk op de eerstvolgende werkdag op de rekening van de aanbieder van de begunstigde wordt gecrediteerd.

Een Nederlandse vennootschap waarvan de naam met Iran wordt geassocieerd, ontvangt de betaling van haar facturen niet meer

Een Nederlandse handelaar oefende in België activiteiten uit in luxeproducten onder een naam met het woord “Persian”, en verkocht steureieren (kaviaar). Sommige cliënten betaalden hun facturen vanaf rekeningen bij een Belgische bank. De handelaar stelde vast dat die betalingen geregeld door de bank van de opdrachtgevers werden geblokkeerd op instructie van de compliancedienst, en soms pas na bijna een maand werden vrijgegeven, wat zijn kaspositie raakte. Bij elke blokkering vroeg de bank de cliënt om bewijsstukken vóór eventuele vrijgave: het economische doel van de verrichting, een kopie van de onderliggende verkoopfactuur, de context met een beschrijving van de goederen, hun oorsprong en bestemming, en de identificatie van de begunstigde. De bank ging na of de verrichtingen niet verbonden waren met een land onder embargo of een gesanctioneerde entiteit.

De handelaar dagvaardt de bank van zijn cliënten

De handelaar dagvaardde de bank van zijn cliënten voor de Nederlandstalige ondernemingsrechtbank te Brussel, deels op grond van Boek VII van het Wetboek van economisch recht, en vorderde schadevergoeding, nu hij in werkelijkheid geen enkele band met Iran had. De bank legde uit dat de blokkeringen verband hielden met de naam “Persian”, in het kader van haar beleid tot naleving van de economische en financiële sancties van de EU, de VS en de VN, die onder meer Iran, Syrië en bepaalde personen viseren.

De rechtbank besloot tot de afwezigheid van fout in hoofde van de bank, gelet op de aan haar opgelegde omstandigheden: het drastische Amerikaanse sanctieregime tegen Iran, dat gevolgen kan hebben voor banken wereldwijd; de verplichting van de bank de instructies van de Nationale Bank van België te volgen (met name de circulaire van 6 december 2016) die een geautomatiseerd toezicht op de verrichtingen van cliënten oplegt (de bank voerde ook manuele controles uit); haar verplichting, krachtens artikel 35 van de wet van 25 april 2014 op het statuut van en het toezicht op kredietinstellingen, over een onafhankelijke compliancefunctie te beschikken; de handelsnaam van de eiser met het woord “Persian”, waarvan de website bovendien naar Iraanse vissers verwees; en de mededeling door de bank, via haar website, van de mogelijke interferentie van haar controleprocedures met betalingsverrichtingen. Ondanks de ongemakken voor de handelaar had de bank zorgvuldig en voorzichtig gehandeld.

Dit artikel is een vertaling. Enkel de Franse versie is authentiek. Het wordt louter ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies.

Geef een reactie

Omhoog ↑

Ontdek meer van Banking and Finance law in Belgium

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder