This post is also available in:
Zoals wij in ons eerste artikel over duurzame financiën aangaven, behoren de klimaatuitdagingen thans tot de bekommernissen van de financiële sector. Om de uitdagingen van deze groene (r)evolutie zo goed mogelijk in te schatten, komt droitbancaire.be in dit artikel terug op de historische context die tot de reglementaire wijzigingen heeft geleid en buigt het zich over de Europese Taxonomie.
Duurzame financiën in Europa: historisch perspectief
Op 25 september 2015 heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling aangenomen. De Agenda 2030 is opgebouwd rond de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en berust op drie dimensies van duurzaamheid: economisch, sociaal en milieu. Het Akkoord van Parijs werd door de Unie goedgekeurd op 5 oktober 2016. Het heeft onder meer tot doel het antwoord op de dreiging van de klimaatveranderingen te versterken door de financiële stromen verenigbaar te maken met een ontwikkelingstraject naar een ontwikkeling met lage broeikasgasemissies en bestand tegen de klimaatveranderingen. De mededeling van de Commissie van 22 november 2016, Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst, legt het verband tussen de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en het actiekader van de Unie, zodat alle strategische acties en initiatieven van de Unie de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling vanaf het begin moeten integreren. In het kielzog daarvan werd een groep van deskundigen (High-Level Expert Group) opgericht. In zijn conclusies van 20 juni 2017 heeft de Raad bevestigd dat de Unie en haar lidstaten de wil hadden de Agenda 2030 volledig, coherent, globaal, geïntegreerd en effectief uit te voeren. Op 31 januari 2018 heeft de High-Level Expert Group zijn eindverslag gepubliceerd, dat een globale visie biedt op de wijze waarop een strategie inzake duurzame financiën voor de EU kan worden uitgewerkt: een duurzame financiering moet aan twee vereisten voldoen: 1) de bijdrage van het financiële stelsel aan de duurzame en inclusieve groei verbeteren door de langetermijnbehoeften van de samenleving te financieren; 2) de financiële stabiliteit versterken door de milieu-, sociale en governancefactoren (ESG-factoren) te integreren in de besluitvorming inzake beleggingen. Op 8 maart 2018 heeft de Commissie haar Actieplan: duurzame groei financieren gepubliceerd, dat de aanbevelingen van de groep van deskundigen overneemt en een ambitieuze globale strategie inzake duurzame financiën lanceert. Een van de aangekondigde doelstellingen is de kapitaalstromen naar duurzame beleggingen te heroriënteren met het oog op een duurzame en inclusieve groei. Op 11 december 2019 heeft de Commissie haar mededeling De Europese Green Deal gepubliceerd, die beoogt de Europese Unie om te vormen tot een moderne, hulpbronnenefficiënte en concurrerende economie, waarbij een einde wordt gemaakt aan de netto-uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 en de economische groei wordt losgekoppeld van het gebruik van hulpbronnen. Op 12 december 2019 heeft de Europese Raad conclusies over de klimaatverandering aangenomen. Verordening (EU) 2020/852 van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088 (de Taxonomieverordening) past in deze historische context en het plan Duurzame Financiën van de Green Deal, en vormt een als essentieel beschouwde stap naar de doelstelling van een klimaatneutrale Unie tegen 2050.
De Taxonomie: wat is dat?
De Taxonomieverordening voert classificatie- en informatieregels in teneinde alle financiële en niet-financiële actoren een gemeenschappelijk begrip te verschaffen van wat als een duurzame economische activiteit moet worden beschouwd. Dit laat toe, enerzijds, de ondernemingen aan te moedigen duurzame en de milieu-uitdagingen respecterende activiteiten te ontwikkelen en, anderzijds, de beleggers ertoe aan te zetten dergelijke door de ondernemingen nagestreefde projecten in een langetermijnvisie te financieren. Het idee is de duurzame financiën te bevorderen en tegelijk de risico’s van greenwashing te vermijden. De Taxonomieverordening berust op twee soorten regels: regels voor de classificatie van de economische activiteiten en informatieregels opgelegd aan de financiële actoren en de niet-financiële ondernemingen in verband met die activiteiten.
De classificatieregels van de Taxonomieverordening
De invoering van een eengemaakt classificatiesysteem van duurzame activiteiten is de belangrijkste maatregel die in het Actieplan van 8 maart 2018 wordt beoogd. Vóór de Taxonomieverordening beschikten meerdere lidstaten over labelsystemen (in België The Towards Sustainability Initiative). Deze labels berusten op verschillende classificatiesystemen van de op milieuvlak duurzame economische activiteiten en gebruiken potentieel verschillende criteria. Het Actieplan erkent de noodzaak zich te baseren op een gemeenschappelijk en globaal begrip van de milieuduurzaamheid van de activiteiten en beleggingen om de kapitaalstromen naar duurzamere activiteiten te heroriënteren. Binnen de classificatieregels moeten twee begrippen worden onderscheiden: dat van duurzame economische activiteiten, ook activiteiten die op de taxonomie zijn afgestemd genoemd, en dat van voor de taxonomie in aanmerking komende activiteiten. Het zijn deze twee begrippen die de informatie bepalen die de betrokken ondernemingen zullen moeten verstrekken.
Welke zijn de afgestemde activiteiten?
De duurzame economische activiteiten (de afgestemde activiteiten) worden gedefinieerd in artikel 3 van de Taxonomieverordening. Deze activiteiten moeten: substantieel bijdragen tot een of meer van de volgende zes milieudoelstellingen: mitigatie van de klimaatverandering; adaptatie aan de klimaatverandering; bescherming en duurzaam gebruik van de water- en mariene hulpbronnen; transitie naar een circulaire economie; preventie en bestrijding van verontreiniging; bescherming en herstel van de biodiversiteit en de ecosystemen. Voor elk van deze zes milieudoelstellingen preciseert de Taxonomieverordening de algemene beginselen die toelaten te bepalen welke van die activiteiten substantieel tot die doelstelling bijdragen. De Europese Commissie heeft een Gedelegeerde Handeling aangenomen (de Gedelegeerde Handeling Klimaat), betreffende de eerste twee doelstellingen van de Taxonomie, zijnde de mitigatie van en de adaptatie aan de klimaatverandering. De vier andere milieudoelstellingen zullen later het voorwerp uitmaken van aanvullende gedelegeerde handelingen. Voorts mogen deze activiteiten geen ernstige afbreuk doen aan een van de andere milieudoelstellingen, en moeten zij minimumgaranties inzake mensenrechten en arbeidsrecht naleven bedoeld in artikel 18 van de Taxonomieverordening (in het bijzonder in het licht van de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen en de leidende beginselen van de Verenigde Naties inzake bedrijfsleven en mensenrechten). Ten slotte moet de Europese Commissie, om de bijdrage van de activiteiten aan de zes milieudoelstellingen nauwkeurig te kunnen beoordelen, op basis van de werkzaamheden van een groep van deskundigen en bij wege van gedelegeerde handelingen, prestatiemaatstaven vaststellen, technische screeningcriteria genoemd, die de door de Taxonomieverordening gedefinieerde algemene beginselen aanvullen en waarvan de naleving vereist is opdat een activiteit als duurzaam wordt gekwalificeerd.
Welke zijn de in aanmerking komende activiteiten?
De voor een van de milieudoelstellingen in aanmerking komende activiteiten zijn de activiteiten die limitatief zijn opgesomd in de bijlagen bij de Gedelegeerde Handeling Klimaat, dit wil zeggen die welke substantieel tot die doelstelling kunnen bijdragen, ongeacht het feit of zij conform de technische screeningcriteria zijn en de minimumgaranties naleven.
De informatieverplichtingen van de Taxonomieverordening
De door de Taxonomieverordening voorziene informatieverplichtingen vullen de regels aan betreffende de publicatie van informatie inzake duurzaamheid vastgesteld in Verordening (EU) 2019/2088 (de SFDR-verordening). Om de transparantie te vergroten en opdat de actoren van de financiële markten de eindbeleggers een objectief vergelijkingspunt zouden geven wat het aandeel van de beleggingen betreft dat op milieuvlak duurzame economische activiteiten financiert, vult de Taxonomieverordening de regels aan over de transparantie in de gepubliceerde precontractuele informatie en in de periodieke verslagen, zoals vastgesteld in de SFDR-verordening. De definitie van duurzame belegging die in de SFDR-verordening voorkomt, omvat de beleggingen in economische activiteiten die bijdragen tot een milieudoelstelling, welke met name beleggingen in op milieuvlak duurzame economische activiteiten in de zin van de Taxonomieverordening zou moeten omvatten. Bovendien beschouwt de SFDR-verordening een belegging slechts als duurzaam indien zij geen ernstige afbreuk doet aan een van de milieu- of sociale doelstellingen zoals vermeld in die verordening. Om te bepalen of een gegeven economische activiteit op milieuvlak duurzaam is, werd een lijst van zes milieudoelstellingen uitgewerkt (zie hierboven). De informatieverplichtingen die op de ondernemingen wegen, staan in artikel 8 van de Taxonomieverordening en worden gepreciseerd in een Gedelegeerde Handeling (de Gedelegeerde Handeling Artikel 8). In toepassing van artikel 8 zullen de ondernemingen die onderworpen zijn aan de verplichting tot publicatie van niet-financiële informatie in toepassing van de artikelen 19 bis en 29 bis van richtlijn 2013/34/EU, gewijzigd door richtlijn 2014/95 (NFRD) (dit wil zeggen hoofdzakelijk de kredietinstellingen, de verzekeringsondernemingen en de beursgenoteerde vennootschappen die, alleen of met hun geconsolideerde dochterondernemingen, 500 werknemers en een balanstotaal van 20 miljoen euro of een omzet van 40 miljoen euro overschrijden), in hun niet-financiële verklaring informatie moeten opnemen over de wijze waarop en de mate waarin hun activiteiten onder duurzame economische activiteiten ressorteren. Zij moeten de volgende kernprestatie-indicatoren publiceren: a) het aandeel van hun omzet uit producten of diensten verbonden met economische activiteiten die als op milieuvlak duurzaam kunnen worden beschouwd; b) het aandeel van hun kapitaaluitgaven en het aandeel van hun exploitatie-uitgaven verbonden met activa of processen die met dergelijke activiteiten verbonden zijn. De Gedelegeerde Handeling Artikel 8 definieert van haar kant de relevante kwantitatieve indicatoren en kwalitatieve informatie voor de informatieverplichtingen van artikel 8. Zij vult artikel 8 aan door de op de financiële ondernemingen toepasselijke kernprestatie-indicatoren aan te geven en door de inhoud en de voorstelling van de door alle ondernemingen te publiceren informatie te preciseren, alsook de methode die zij moeten volgen om aan hun informatieverplichtingen te voldoen. Haar bijlagen bepalen met name op welke wijze de ondernemingen de mate moeten aangeven waarin hun activiteiten verbonden zijn met op milieuvlak duurzame economische activiteiten.
Inwerkingtreding
De Gedelegeerde Handeling Klimaat en de Gedelegeerde Handeling Artikel 8 werden in het Publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd respectievelijk op 9 en 10 december laatstleden. De verplichtingen uit hoofde van de Taxonomieverordening beginnen aldus van toepassing te zijn vanaf 1 januari 2022, met betrekking tot het boekjaar 2021, wat de twee klimaatdoelstellingen betreft. Gedelegeerde handelingen zullen door de Europese Commissie worden aangenomen wat de vier andere doelstellingen betreft. De Gedelegeerde Handeling Artikel 8 voorziet evenwel in een overgangsregeling voor het eerste toepassingsjaar, van 1 januari 2022 tot 31 december 2022, om rekening te houden met het feit dat de ondernemingen niet de tijd zullen hebben alle nodige gegevens te verzamelen, de conformiteit van hun economische activiteiten met de technische screeningcriteria te beoordelen, en zich dus op bevredigende wijze op hun verplichtingen voor te bereiden. Haar artikel 10 bepaalt dat de publicatie voor het boekjaar 2022 met betrekking tot de gegevens van 2021 het voorwerp uitmaakt van vereenvoudigingsmaatregelen. Vanaf het boekjaar 2023 met betrekking tot de gegevens van 2022 zullen de ondernemingen zich daarentegen volledig moeten schikken naar de regels van deze gedelegeerde handeling. Wat de vier andere door de Taxonomieverordening beoogde milieudoelstellingen betreft, is de inwerkingtreding voorzien voor 1 januari 2023.
Dit artikel is een vertaling. Enkel de Franse versie is authentiek. Het wordt louter ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies.
Geef een reactie