This post is also available in:
In onze artikelen over de SFDR-verordening (Verordening 2019/2088) en de Taxonomieverordening (Verordening 2020/852) herinnerden wij eraan dat een van de doelstellingen van de Europese wetgever bij de invoering van het regelgevend kader voor duurzame financiering erin bestond de transparantie te verhogen om “greenwashing” te vermijden.
Wat is greenwashing?
Greenwashing, of groenwassen, wordt gedefinieerd als het misleidende gebruik van argumenten over goede ecologische praktijken in marketing- of communicatieacties. Volgens de Taxonomieverordening gaat het om de praktijk waarbij een financieel product als milieuvriendelijk wordt verkocht om een onterecht concurrentievoordeel te verkrijgen, terwijl in werkelijkheid de fundamentele milieunormen niet werden nageleefd [1]. Aan het publiek wordt dus informatie verstrekt die, inhoudelijk of naar de vorm, een vertekende voorstelling van de feiten en de waarheid vormt, met de bedoeling sociaal of ecologisch verantwoord over te komen. In de praktijk neemt greenwashing verschillende vormen aan: een onjuiste voorstelling van het groene karakter van een product of dienst, misleidende verkoop, een overdreven prijs of een onverdiend groen label.
Een actueel thema
Het milieubewustzijn heeft een groeiende belangstelling voor duurzame financiering en verantwoord beleggen doen ontstaan. De Financial Times wees op die tendens: beleggen in een ESG-kader is het snelst groeiende segment van de vermogensbeheersector, gelet op de stijgende vraag van beleggers. De activa van ESG-fondsen stegen in 2021 met 53% tot 2,7 biljoen dollar, volgens dataleverancier Morningstar. De greenwashing die deze tendens vergezelt, vormt evenwel een belangrijke bedreiging voor de aanpak van de klimaatverandering.
De actualiteit illustreert dit. Op 2 juni 2022 meldde de pers dat de topman van DWS, een belangrijke vermogensbeheerder, ontslag had genomen na huiszoekingen in het kader van een onderzoek naar vermoedens van greenwashing: producten zouden als groener en duurzamer zijn verkocht dan zij in werkelijkheid waren, aldus het parket van Frankfurt. Enkele dagen eerder had de Amerikaanse Securities and Exchange Commission BNY Mellon Investment Adviser beschuldigd van onjuistheden en weglatingen over ESG-overwegingen bij beleggingsbeslissingen voor bepaalde fondsen; de onderneming aanvaardde een boete van 1,5 miljoen dollar.
Het antwoord van de toezichthouders
Hoewel de SFDR- en de Taxonomieverordening rechtstreeks of onrechtstreeks het risico op groenwassen willen aanpakken, zijn de uitgevaardigde regels in dit stadium niet op de hoogte van de inzet. De toezichthouders lijken de omvang van de problematiek te hebben ingeschat. Drie voorbeelden.
De routekaart 2022-2024 van ESMA (10 februari 2022). ESMA merkt op dat de oorzaken van greenwashing verband kunnen houden met tal van aspecten van de beleggingsketen, soms lang voordat een financieel product de belegger bereikt: de informatie van emittenten over het werkelijke duurzaamheidsprofiel van een genoteerde entiteit, of de gebrekkige kwaliteit van de gegevens waarover een beleggingsfonds beschikt. Regelgevingsarbitrage door het snel evoluerende wetgevend kader en de uiteenlopende toepassing van wat een groen product is binnen de Unie verergeren de risico’s: gebrek aan vergelijkbaarheid, aan transparantie en zelfs wanverkoop. ESMA pleit ervoor dat de nationale toezichthouders een sleutelrol spelen bij de controle op de naleving van de regelgeving inzake duurzame financiering, dat wordt geconvergeerd naar een gemeenschappelijk begrip van de ESG-concepten, en dat de capaciteit van de nationale autoriteiten door uitwisseling van ervaring wordt versterkt.
Het verslag over de financiële stabiliteit van de ECB (23 mei 2022). De ECB waarschuwt dat de vooruitgang bij de banken beperkter is gebleven dan bij de niet-financiële ondernemingen, en dat het risico op groenwassen hoog is bij gebrek aan wereldwijde verplichte publicatievereisten. De klimaatgerelateerde publicaties van de Europese banken zijn sinds 2020 verbeterd, maar beantwoorden nog niet volledig aan de prudentiële verwachtingen, met name inzake de doelstellingen tot vermindering van de uitstoot. Greenwashing vormt een risico voor de financiële stabiliteit: het kan leiden tot een onderwaardering van het transitierisico en tot mogelijke noodverkopen (fire sales) van groene obligaties. Veelzeggend is dat de drie belangrijkste dataleveranciers (Bloomberg, Lipper en Morningstar) het in minder dan 20% van de gevallen eens zijn dat een fonds ESG is: 317 fondsen op meer dan 1.800 die door minstens één leverancier als ESG worden aangemerkt. Bij gebrek aan een ESG-label en een gemeenschappelijke definitie steunen beleggers op de informatie van de vermogensbeheerders en de classificaties van de dataleveranciers; duidelijke labels zouden het risico aanzienlijk kunnen verminderen.
De supervisory briefing van ESMA (31 mei 2022). Om binnen de Europese Unie convergentie te verzekeren in het toezicht op beleggingsfondsen met duurzaamheidskenmerken en in de strijd tegen groenwassen, pleit ESMA voor gemeenschappelijke prudentiële praktijken, zodat het niveau van beleggersbescherming niet verschilt naargelang de plaats van domiciliëring van grensoverschrijdend verhandelde fondsen, en geeft zij aanwijzingen voor het toezicht op de publicitaire, precontractuele en contractuele documentatie van beleggingsfondsen.
De belangstelling voor duurzame financiering vereist ontegensprekelijk een duidelijk en pragmatisch wettelijk en regelgevend kader, en meer dan ooit een passend en gecoördineerd antwoord van de toezichthouders. Het verdient onze aandacht. Contacteer ons voor informatie over het voorgaande en, meer algemeen, over het geheel van de regelgeving inzake duurzame financiering.
[1] Taxonomieverordening, overweging 11.
Dit artikel is een vertaling. Enkel de Franse versie is authentiek. Het wordt louter ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies.
Geef een reactie