This post is also available in:
Een vonnis van de Franstalige ondernemingsrechtbank te Brussel brengt de beginselen inzake verjaring in herinnering, die bijzonder weerklinken bij verrichtingen in financiële instrumenten.
De feiten: een swap en een daling van de EURIBOR, buitencontractuele aansprakelijkheid?
De zaak zette een familievennootschap uit de houtsector tegenover haar bank. De onderneming beschikte over kredietlijnen tegen de variabele EURIBOR-rente. Om zich tegen een rentestijging te beschermen, had zij met haar bank een Bermudan callable swap gesloten, die haar een vaste rente van 4,35% verzekerde op een notioneel bedrag van 1.300.000 EUR gedurende vijf jaar. Wegens de daling van de EURIBOR betaalde de onderneming de bank ongeveer 200.000 EUR, dat zij terugvorderde, met een beroep op een tekortkoming van de bank aan haar precontractuele informatieplicht, en met het argument dat de aansprakelijkheid van de bank in het gedrang kwam op grond van artikel 1134 van het Burgerlijk Wetboek, nu de bank, door haar precontractuele informatiegebrek niet te verhelpen, de overeenkomst niet te goeder trouw had uitgevoerd.
Het vertrekpunt van de verjaring van de aansprakelijkheidsvordering
De rechtbank oordeelde dat een vordering uit een fout begaan bij het sluiten van een overeenkomst niet onder de contractuele aansprakelijkheid valt, zelfs indien de gevolgen tijdens de overeenkomst voortduren, maar wel onder de buitencontractuele aansprakelijkheid. De verjaringsvraag moet dus worden onderzocht in het licht van artikel 2262bis, § 1, tweede lid van het Burgerlijk Wetboek, en men moet nagaan wanneer de eiseres werkelijk kennis kreeg van de gevorderde schade.
De eiseres voerde aan pas zekere en definitieve kennis van haar schade te hebben gekregen bij de ontvangst van het laatste fixing-bericht van de bank, toen haar schade onomkeerbaar werd nu zij niet meer door een stijging van de EURIBOR kon worden gecompenseerd. De rechtbank oordeelde dat, hoewel de omvang van de aangevoerde schade pas op het einde van de overeenkomst definitief werd bepaald, de eiseres bij de ontvangst van de 20 fixing-berichten van de bank niet kon zijn ontgaan dat zij steevast schuldenares was. De verslechtering van haar situatie gedurende meerdere kwartalen had de potentialiteit van een schade slechts bevestigd. Op die basis situeert de rechtbank het vertrekpunt van de verjaringstermijn eind 2009.
Enkele beginselen over het vertrekpunt van de verjaring
Het is niet altijd eenvoudig te bepalen of de vordering tegen de bank uit een contractuele dan wel buitencontractuele fout voortvloeit, noch wat het vertrekpunt van de verjaring is. Een belegger die verliezen op zijn portefeuille lijdt, kan de aansprakelijkheid van de bankier inroepen wegens een tekortkoming aan de precontractuele of contractuele informatieplicht, of beide. Voor contractuele vorderingen loopt de verjaring vanaf het feit dat de vordering doet ontstaan (vanaf de dag waarop de contractuele verbintenis moest worden uitgevoerd). Voor de buitencontractuele aansprakelijkheid voorziet artikel 2262bis, § 1 in een termijn van vijf jaar vanaf de dag na die waarop de benadeelde kennis kreeg van de schade of de verzwaring ervan en van de identiteit van de aansprakelijke persoon. De rechtspraak oordeelt dat het vertrekpunt de dag is waarop de benadeelde werkelijk kennis kreeg van de schade, en niet de dag waarop hij geacht wordt daarvan kennis te hebben gehad, en dat de kennis van een schade de kennis van de omvang ervan niet impliceert.
De verjaring kan conventioneel worden verkort
Tal van kredietinstellingen en financiële ondernemingen nemen in hun algemene voorwaarden een beding op dat de gemeenrechtelijke verjaringstermijn tot minder dan vijf jaar verkort. Die verkorting, en de aanvang ervan vanaf de verrichting die aanleiding geeft tot de betwisting (los van de kennisname en van de aard van de vordering), wordt in beginsel door de rechtsleer en de rechtspraak aanvaard.
Dit artikel is een vertaling. Enkel de Franse versie is authentiek. Het wordt louter ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies.
Geef een reactie